تيترآنلاين 3 مهر 1392 ساعت 21:45 http://titronline.ir/vdcc.0qea2bqsxla82.html?6140 -------------------------------------------------- عنوان : چرا مدرسه‌ها شادی آفرین نیستند؟ -------------------------------------------------- با توجه به اینکه تلاش می‌شود این دسته از مدارس (دخترانه) با حفاظ‌ها و دیوارهای بلندتری مستتر شود، به باور بسیاری از دختران دانش‌آموز حضور در مدرسه به مانند یک زندان می‌ماند که آرامش روحی و روانی را از فرد زائل می‌کند متن : جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد ضمن بیان اینکه مدرسه مکانی است که می تواند احساس شادی، لذت و شور و شوق را در دانش آموزان پدید آورد، گفت: اساسا آموزش بدون شور و شوق هیچ معنایی ندارد و در فرایند یادگیری - یاددهی نیز اثر منفی خواهد داشت. دکتر مهرداد ناظری در گفت وگو با خبرنگار آموزش و پرورش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، افزود: با توجه به این که دنیای جدید، عصر تنوع و انتخاب های بی شمار نامیده شده است، لازم است در مدارس به این موضوعات توجه جدی و اساسی شود. یکی از مشکلاتی مدارس ایران، وجود نداشتن جذابیت و تنوع و وجود جبر در انتخاب های از پیش تعیین شده، دارد، به عنوان مثال دانش آموزان ملزمند در یک کلاس مشخص که از قبل توسط برنامه ریزان تعیین شده است، حضور و ادامه تحصیل دهند و یا درخصوص انتخاب کلاس، دانش آموزان نقشی نداشته و همیشه آنها توسط مربیان مدرسه تعیین می شود. به گفته وی، جبری بودن برنامه ریزی های آموزشی مهمترین عامل بی علاقگی دانش آموزان به فضاهای آموزشی است. این جامعه شناس ضمن انتقاد از اینکه طرح و ایده شاداب سازی مدارس در ایران هیچ گاه مورد توجه قرار نگرفته، ادامه داد: در اکثر مدارس ایران به لحاظ فیزیکی فضاها خسته کننده، امکانات محدود و رنگ آمیزی ها تیره وکسل کننده است که در هر فرد احساس افسردگی و دلزدگی ایجاد می کند. ناظری، معتقد است که کمبود فضاهای سبز در مدارس بر ایجاد بی علاقگی دانش آموزان به مدرسه نقش پر رنگی داشته است و این موضوع در مورد مدارس دخترانه بیشتر به چشم می خورد. وی افزود: با توجه به اینکه تلاش می شود این دسته از مدارس (دخترانه) با حفاظ ها و دیوارهای بلندتری مستتر شود، به باور بسیاری از دختران دانش آموز حضور در مدرسه به مانند یک زندان می ماند که آرامش روحی و روانی را از فرد زائل می کند. این عضو هیات علمی دانشگاه آزاد خواست تا با توجه به اینکه در مدرسه های پست مدرن تأکید بر پرورش، شاداب سازی و توجه به سلایق گوناگون توصیه می شود، در ایران نیز به این موضوع مهم توجه شود. ناظری نکته حائز اهمیت دیگر را بحث عدم وجود احساس شادی در مردم ایران دانست و در این باره گفت: طبق آخرین تحقیقاتی که توسط سازمان ملل صورت گرفته، در میان 156 کشور جهان به لحاظ شادی ایران مقام 115 را به خود اختصاص داده است و در این میان در این گزارش دانمارک، نروژ، سوئیس، هلند، سوئد و کانادا مقام های اول تا ششم را به خود اختصاص داده اند. به گفته وی، با توجه به این که در مباحث روانشناسی اجتماعی، سلامت روانی و احساس خوشبختی و شادی از مهمترین شاخص های توسعه یافتگی های یک کشور محسوب می شوند، لازم است در ایجاد آن برای شهروندان ایرانی تلاش شود که به نظر می رسد مدارس با توجه به نقش آموزشی خود می توانند در این خصوص نقش پر رنگی داشته باشند.. این جامعه شناس در ادامه اظهار کرد: در برخی از کشورهای اروپایی مدارسی با هدف تکثیر و تولید شادی و سرور در جامعه ایجاد شده است؛ در این مدرسه ها دانش آموزان و معلم ها به شیوه های گوناگون به شادی و خنده روی می آورند. به گونه ای که طبق تحقیقاتی که در خصوص این گونه مدارس انجام شده نشان می دهد که دانش آموزان هنگام تعطیلی و پایان ساعت تحصیلی حاضر به ترک مدرسه نیستند و بعضی اوقات والدین، دانش آموزان را با گریه از مدرسه جدا می کنند در حالی که در ایران این شرایط برعکس است و بچه ها به محض تعطیلی کلاس درس با جیغ و شیون و فریاد کلاس ها را ترک می کنند. وی تاکید کرد: لذا آتمسفر مدرسه، فضای فیزیکی، رنگ دیوارها، شادابی معلم ها و مربیان آموزشی نقش مؤثری در پذیرش یا عدم تحمل یک مدرسه دارد؛ حتی باید در نظر داشت روش هایی برای یادگیری دروسی نظیر ریاضی و علوم وجود دارد که توام با شادی و لذت است، مثلا می توان ریاضی را با سرگرمی همراه کرد و یا علوم را با هنر و موسیقی آموزش داد. ناظری افزود: تجربه نشان داده اگر احساس لذت را از انجام یک کار بگیریم آن عمل به یک امر اجباری، سرد، توأم با تحمیل و زور مبدل می شود که نتایج منفی به همراه دارد. وی در مثالی در این باره عنوان کرد: در اتحاد جماهیر شوروی سابق به دلیل اتخاذ و بکارگیری مدیریت دستوری و از بالا به پایین انگیزه برای پیشرفت و رسیدن به نتایج مطلوب از کنش گران عرصه های مختلف سلب می شد؛ به عنوان مثال افراد در محیط های کار بدون انگیزه به فعالیت کاری می پرداختند. در کارخانه ها کالاهایی تولید می شد که کیفیت نازلی داشت، چرا که افراد با آن محصولات، ارتباطی برقرار نمی کردند. در مدارس و دانشگاه ها درس هایی تدریس می شد که مورد علاقه هیچ کس نبود. مثلاً در دوره استالین دانش آموزان در مدارس ملزم به خواندن زندگی نامه استالین بودند. لذا در چنین فضای آموزشی راندمان به صفر خواهد رسید. این جامعه شناس با اشاره به اینکه حال در جامعه ایران نیز با توجه به اینکه نسبت به ایجاد نشاط در مدارس کار سامان مندی صورت نمی گیرد، نتیجه افت راندمان تحصیلی و کیفیت آموزشی خواهد بود، ادامه داد: هم اکنون بسیاری از عقده ها، سرخوردگی ها و دل مردگی ناشی از فضاهای سرد و نچسب آموزشی کشور است. کلاس های تنگ و تاریک، نیمکت ها و صندلی های چوبی که نشستن بر روی آن با عذاب و درد و رنج همراه است، لامپ های مهتابی کم سو، همه و همه باعث می شود تا دانش آموزان همواره گرمای تابستان را از برگ ریزان زیبای پاییز بیشتر دوست داشته باشند. ناظری در پایان توصیه کرد برای آنکه بتوانیم شادی و هیجان را در مدارس ایجاد کنیم، به برنامه ریزی دقیق و همه جانبه برای تغییرات اساسی در فضاهای آموزشی رو آوریم؛ باید فضای سرد و یخ زده آموزشی را به محیطی گرم و دلچسب و شیرین مبدل کنیم، چرا که در جامعه ای که شادی وجود دارد، بیماری روانی، احساس ناکامی و بدبختی بسیار کمتر از سطح هنجارها خواهد بود و حس زندگی در میان شهروندان آن جامعه موج می زند.